Het is vijf voor twaalf. De vergrijzing zwelt aan terwijl de crisis van banken, bouw, woningmarkt en euro de grenzen van onze collectieve verantwoordelijkheid steeds nadrukkelijker toont. Daarom presenteer ik hier een overzicht van de vijf belangrijkste ontwikkelingen voor 2012.
1. Debat over grenzen aan de zorg. Het lijkt erop dat nieuwe bezuinigingen daadwerkelijke hervormingen -eindelijk- politiek bespreekbaar maken. Die hervormingen gaan niet alleen over de hypotheekrente, maar ook over de zorg. Want het is duidelijk dat de collectieve lasten voor de zorg niet kunnen blijven stijgen. Linksom of rechtsom zullen burgers van Nederland méér zelf moeten gaan doen en/of betalen. We zullen zelfstandig of met ons eigen netwerk meer moeten investeren en meer zélf betalen. De meesten van ons kunnen heel goed geld en (vrije) tijd verschuiven. Alleen willen we natuurlijk liever tv-kijken, computeren, sporten, cultuur beleven of andere hobbies uitoefenen. Ook gaan we liever een keer extra op vakantie dan dat we de kosten hiervan aan onze zorg uitgeven. Toch is dát wat de komende jaren -zonder enige twijfel- zal gaan gebeuren. In 2012 kan het politieke en publieke debat hierover geopend worden.
2. Eigen regie centraal. Burgers krijgen het steeds meer voor het zeggen, ook in de zorg. Dat is uitstekend. Er zijn al veel relevante voorbeelden, zoals ShareCare.nl, Eigenkrachtcentrales, Helpjemee.nl, Zorgvoorelkaar.com en de app Caren. Toch is het voor veel zorgondernemers en woningcorporaties nog lang geen vanzelfsprekendheid om de ‘gebruiker’ aan het stuur te zetten. Daar is ook nog onvoldoende ervaring mee. Want hoe kun je jezelf als organisatie volledig ten dienste stellen van je doelgroep, als die doelgroep níet zelf de budgethouder is en níet wettelijk aanspreekbaar is op de geleverde kwaliteit, toegankelijkheid en beschikbaarheid? Het is belangrijk dat we met elkaar in 2012 nieuwe inzichten ontwikkelen om, binnen de grote kaders, de regie bij de ‘burger’ te krijgen.
3. Meer nieuwe partijen. Hoogste tijd ook om met andere, private partijen samen te werken. De uitdagingen voor de ouderenzorg zijn immers zó groot: daar hebben zorgondernemers, woningcorporaties, welzijnsorganisaties en gemeenten ook anderen bij nodig. Denk aan het midden- en kleinbedrijf, pensioenfondsen, banken, verzekeraars en beleggers. Stuk voor stuk partijen die een onderscheidende kracht hebben en misschien zelfs veel gerichter ouderen kunnen activeren en ondersteunen!
4. Wat ga jíj doen, woningcorporatie? De crisis plaatst woningcorporaties voor de kernvraag: wat doen we wél en wat doen we niet? Met een sterk vergrijsd huurdersbestand en een wettelijke opgave voor ‘wonen en zorg’ lijkt een actieve rol van woningcorporaties voor ouderen niet te vermijden. Maar wát precies, met welke reikwijdte en welke investeringen? Opplussen Nieuwe Stijl, investeringen in zorgvastgoed en het activeren van oudere burgers zijn goede opties. Ik verwacht dat in 2012 veel corporaties hun strategie voor de vergrijzing zullen vaststellen.
5. Scheiden wonen-zorg: met of zonder betekenis? Vanaf 2014 moet de scheiding van wonen en zorg worden doorgevoerd, in elk geval voor de laagste ZZP’s. Maar: er woont slechts een beperkt aantal mensen (en steeds minder!) met een beperkte zorgvraag in een intramurale setting. Dan zou een scheiding van wonen en zorg feitelijk niet veel betekenen. Of kiest de landelijke overheid voor een betekenisvolle scheiding, waarbij de cliënt ook voor hogere ZZP’s telkens kan kiezen voor een aparte zorgaanbieder en een aparte huisvester? Waarbij ‘koppelverkoop’ niet wordt toegestaan? Ik waag te betwijfelen dat het zo zal gaan, maar 2012 zal zeker meer helderheid geven!
Mis ik belangrijke ontwikkelingen? Zie jij het anders? Discussieer mee en laat je reactie achter!
