Goede dienstverlening, een goede woning, goede hulpmiddelen en het activeren van mensen zorgen ervoor dat zorgbehoevende ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat is logisch. Dat hebben we al veel eerder geconcludeerd, in bijeenkomsten besproken en in checklists verwoord. Dat hoef je dus niet te onderzoeken. Toch is het goed dat Aedes, vereniging van woningcorporaties, dit nogmaals heeft gedaan.
Toepassing van rendementsberekening
In de recente uitgave ‘Compact, nr 52: Slim samenwerken in wonen, welzijn en zorg’ toont deze belangenbehartiger via Maatschappelijke Kosten-Baten Analyses (MKBA’s) aan dat investeringen in goede randvoorwaarden tot maatschappelijke baten leiden. Zowel in kwaliteit van leven als in harde euro’s. Aedes is daarmee de uitdaging van het ministerie van BZK aangegaan om in het sociale domein ervaring op te doen met rendementsberekeningen, ondanks alle beperkingen die dergelijke methodes kennen.
Landelijk jaarlijks €1,2 mld te besparen door samenwerking
In vijf voorbeelden laat Aedes zien dat investeringen door woningcorporaties, zorgorganisaties, gemeenten, bewoners, verzekeraars en andere commerciële partijen op de lange termijn aantoonbaar rendabel zijn. Dit rendement wordt vooral veroorzaakt doordat mensen langer zelfstandig blijven blijven wonen en daarmee minder kosten met zich meebrengen in vergelijking met het wonen in een verzorgings- of verpleeghuis. Naar schatting wordt hiermee per persoon per jaar €18.000 bespaard. Voor heel Nederland zou op die manier op jaarbasis maximaal €1,2 mld bespaard kunnen worden.
Schotten zijn groot probleem
Het probleem is dat in veel gevallen de investeerder een woningcorporatie is, terwijl de financiële opbrengsten bij de Rijksoverheid terechtkomen. Naar mijn idee zou de belangrijkste conclusie in de Compact daarom moeten zijn dat de aanwezigheid van schotten tussen AWBZ, WMO, het corporatiestelsel en eventueel de Zorgverzekeringswet een groot obstakel is. Aedes zou de Rijksoverheid moeten uitnodigen om projecten mogelijk te maken die via ontschotting aantoonbaar tot rendement leiden. En wellicht voorbeelden geven hoe partijen deze barrières op lokaal niveau toch slim oplossen. Deze ontschotting komt weinig expliciet aan bod, hoewel Aedes wel de vinger legt op specifieke inconsistente, onzekere of niet-adequate wet- en regelgeving.
Inspirerende voorbeelden
De beschreven voorbeelden zijn inspirerend en de belangen van samenwerkingspartners worden onderstreept. Andere conclusies zijn dat corporaties een belangrijke rol kunnen vervullen bij het verbeteren van de bestaande woningvoorraad en het faciliteren van ontmoeting. Vroegtijdige signalering, zichtbare resultaten en goede communicatie zijn daarbij belangrijk. Tot slot blijkt het MKBA-model bruikbaar te zijn in de keten van wonen, welzijn en zorg.
Impuls voor werken vanuit rendement
De uitgave hinkt op twee gedachten: enerzijds komen inhoud en proces van samenwerking aan bod, anderzijds gaat de Compact over het rendement van maatschappelijke projecten. Nieuwe inzichten krijgen we vooral vanuit de rendementsberekeningen, ook al ben ik soms nieuwsgierig naar de onderbouwing van alle berekeningen. Per saldo is het lovenswaardig dat Aedes zijn nek uitsteekt om rendementen in wonen, welzijn en zorg zichtbaar en bespreekbaar te maken. Ik hoop dat dit een impuls is voor alle partijen om op die manier te gaan werken!
