Actualiteit « Hugo van den Beld

Het jaar 2011: kanteljaar voor eigen kracht

21 december 2010

2011 wordt een belangrijk jaar voor de ouderenzorg. Er moet fors bezuinigd worden in de zorg; de nieuwe staatssecretaris komt in januari met haar plannen. Gemeenten gaan een tweede fase in met de WMO: minder aanbesteden en meer eigen beleid volgens de ‘ware’ WMO-gedachte: zelfredzaamheid en participatie van de burger bevorderen. In die uitwerking zien gemeenten zich natuurlijk gesteund door de bezuinigingen die de zij moeten doorvoeren. Tegelijkertijd hebben andere maatschappelijke partners, zoals woningcorporaties, welzijnsorganisaties en zorgondernemers ook minder mogelijkheden om sociale investeringen in wijken en buurten te doen. Dat zal het voor alle bestaande partijen een lastig jaar maken.

Maar hopelijk zal 2011 ook een kantelpunt zijn: van afhankelijkheid naar autonomie. Waarbij partijen zich écht gaan realiseren dat goede oplossingen voor kwetsbare burgers alleen door slimme samenwerking mogelijk worden. En een jaar waarbij burgers, cliënten en bewoners daadwerkelijk centraal komen te staan. Meer dan ooit zullen ze zélf verantwoordelijkheid en regie moeten nemen. Hooguit gefaciliteerd door overheid en maatschappelijke partners. Waar de initiatieven van de Eigen Krachtcentrale, De Nieuwe Oude Dag, Zorg in Eigen Hand en Sharecare nu al uiting aan geven.

En dat is dan meteen het goede: er borrelt iets onder de oppervlakte. Met een beetje geluk komt dat naar boven in 2011. En dringt bij politiek, beleid en samenleving het besef door dat we veel sterker moeten sturen op de eigen kracht van mensen. Waarmee het perspectief voor iedereen er beter op wordt. Voor de nabije en iets verderetoekomst.

De beste wensen voor 2011!

Reageer » | Actualiteit, Innovatie, Politiek en beleid, Samenwerking | Permalink
Geplaatst door Hugo van den Beld

Wensen-top-10 toekomstbestendige ouderenzorg

30 november 2010

Met het nieuwe kabinet en maximaal € 1 mld extra staat ‘de ouderenzorg’ weer op de kaart. Dat is goed nieuws. Maar nog niet voldoende. Want, zoals ik ook eerder schreef, zonder structurele keuzes zal onze ouderenzorg -helaas- toch verder afbrokkelen. Terwijl ons systeem wereldwijd heel hoog staat aangeschreven. Dat mag dus niet gebeuren. Daarom is er, onder andere in de LinkedIn-groep ‘Innovatie in de ouderenzorg’ een discussie aan de gang: hoe kunnen we ervoor zorgen dat de ouderenzorg toekomstbestendig wordt? Laten we daarom eens een top-10 van wensen samenstellen voor politici en beleidsmakers. Wat moet er zéker gebeuren om ervoor te zorgen dat huidige én toekomstige ouderen van goede diensten, zorg en huisvesting verzekerd kunnen blijven? Hier een eerste aanzet, mede gebaseerd op eerdergenoemde discussies. Wat zijn jouw aanvullingen?

Bewustzijn creëren. Relevante stakeholders moeten allemaal gaan beseffen dat toekomstvaste keuzes op afzienbare termijn noodzakelijk zijn én in het belang van iedereen: de staat (landelijk en lokaal), individuen, zorgaanbieders, woningcorporaties, banken en verzekeraars
Brede maatschappelijke discussie over langdurende zorg. Het is belangrijk dat wij allemaal beseffen dat langdurende zorg op enig moment voor iedereen noodzakelijk kan zijn én dat dit een kostbare zaak is. Daarom is het nodig om met elkaar te bespreken hoe we dit individueel en collectief in de toekomst willen regelen. VWS zou een dergelijke discussie en/of campagne moeten starten
Goede regiefunctie. Er zijn heel veel hulpbronnen voor ouderen die op enig moment zorg, diensten en huisvesting nodig hebben. Het is daardoor vaak lastig om de goedkoopste en beste keuzes te maken of überhaupt te weten wat er ‘te koop is’. Daarom is het belangrijk dat er mogelijkheden komen voor een goede regiefunctie. Daarmee kunnen mantelzorg, vrijwilligershulp en professionele dienstverlening zo goed mogelijk benut worden
Heldere pakketkeuzes voor nu én de toekomst: regelmatig worden diensten geschrapt of aangepast in de AWBZ, de WMO en het zorgverzekeringspakket. Dat maakt het lastig voor individuen en organisaties om tijdig te weten waar ze nu wél of niet recht op hebben en waar ze zich op kunnen voorbereiden. Bijvoorbeeld met spaar- of verzekeringsproducten
Inzetten op maximale autonomie. Ouderen en hun omgeving moeten gestimuleerd en ondersteund worden om tot ‘zelforganisatie’ te komen. Dat kan op individueel niveau via bijvoorbeeld een Eigen Kracht Centrale of het gebruik van digitale instrumenten zoals ShareCare. Op wijk- en buurtniveau bestaan ook goede voorbeelden, zoals de Zorgcoöperatie Hoogeloon en Stadsdorp Zuid. In elk geval geldt: er is veel potentie aanwezig op individueel en lokaal niveau om zonder structurele, intensieve en kostbare professionele zorg tot goede oplossingen te komen
Belangenbehartiging door de juiste partij. Als de eigen bijdragen verhoogd worden of overheidsvergoedingen voor bepaalde diensten worden verminderd, hoor je regelmatig ook ‘aanbieders’ hierop reageren. Maar dat is principieel én uiteindelijk ook functioneel niet gewenst! Immers: individuele burgers worden geraakt door dergelijke maatregelen en het zouden dan ook de vertegenwoordigers van ouderen, zorgvragers en consumenten moeten zijn die hun belangen behartigen. Als zorgaanbieders dat gaan doen, wekken zij de ‘schijn’ van belangenverstrengeling. Op de lange termijn is het ook voor zorgaanbieders beter als ‘cliënten’ de mondigheid toepasen die hen toekomt
Rechtstreekse betaalrelatie: de meeste langdurende zorg wordt momenteel ‘in natura’ vergoed via een indicatie. Het zou goed zijn als dat verandert, zodat elke zorgvrager het budget dat past bij de geïndiceerde zorg zélf kan besteden en daarmee wordt verleid om hoge(re) kwaliteitseisen te stellen en/of ook eigen middelen in te zetten
Introductie zorgsparen: naast sparen voor je pensioen, moet het ook mogelijk worden om (fiscaal aantrekkelijk?) te sparen of te verzekeren voor langdurende zorg. Dit is onontkoombaar.
…
…

2 reacties | Actualiteit, Politiek en beleid | Permalink
Geplaatst door Hugo van den Beld

Doe-het-zelf-veranderingen in de AWBZ

12 november 2010

Zou dat kunnen? Niet wachten op onze nieuwe staatssecretaris en onvermijdelijk lange polderprocessen vóórdat de AWBZ structureel vernieuwd of vervangen wordt? Dat was de uitdaging voor de bijeenkomst van vandaag van de nieuwe beweging i.o. ‘Zorg in Eigen Hand‘. Hierbij mijn belangrijkste noties bij deze dag.

Nut en noodzaak: er gaat nu € 22 mld om in de AWBZ voor 600.000 mensen. Het aantal ouderen daarin gaat verdubbelen de komende twintig jaar. Waarbij de grijze druk ook verdubbelt en er onvoldoende ‘handen’ beschikbaar zullen zijn voor alle zorgvraag. Financieel is de AWBZ niet houdbaar. Bovendien: de AWBZ is enorm bureaucratisch én werkt niet activerend. Reparaties in de AWBZ zijn vaak ‘reparaties van reparaties (van reparaties…). Ik kreeg de indruk dat de meeste mensen van mening waren dat de ‘AWBZ failliet’ is, hoewel de NPCF nadrukkelijk de AWBZ wil behouden en vooral binnen en vanuit de AWBZ tot verbetering wil komen en de goede AWBZ-basis wil behouden. Bovendien: wijzigingen aan ‘het systeem’ kunnen ook afleiden van de wérkelijk benodigde wijzigingen. Immers: er zal altijd ‘een systeem’ blijven bestaan.

Kansen en mogelijkheden

Er is een te activeren potentieel van één tot anderhalf miljoen 55-75-plussers
Laten we niet meer spreken over ‘zorgzwaarte’ maar over ‘zelfredzaamheid’ en een ‘zelfredzaamheidsladder’. Vooral kijken hoeveel mensen nog wél zelf kunnen, in plaats van te beginnen met de hoeveelheid zorg die ze nodig hebben
Er zijn niet méér handen aan het bed nodig, maar ‘andere handen’. Investeer in medewerkers op uitvoerend niveau met trainingen, zodat zij ‘als vanzelfsprekend méér aandacht voor zelfredzaamheid’ krijgen
Bevorder de ontwikkeling van collectiviteiten: steunnetwerken ‘van onderop’. Zoals de Zorgcoöperatie Hoogeloon, Stadsdorp Zuid en een Societeit in Zwijndrecht of digitale mantelzorgnetwerken, zoals Zorgsite.
Besef dat de komende periode vooral diversiteit in aanbod nodig is: allerlei vormen van zelfstandig of semi-zelfstandig wonen zullen worden ontwikkeld. Dit kan voor een belangrijk deel het bestaande, ouderwetse, intramurale aanbod vervangen
Ook economische verleidingsinstrumenten inbouwen rond zorg en welzijn, om mensen te stimuleren méér voor anderen te doen als mantelzorger of vrijwilligers
Meer inzet en aandacht voor de regie en de opbouw van steunsystemen vanuit bestaande zorgmiddelen toestaan
Partijen moeten ook Lef, Durf, Daadkracht hebben, en vormen van burgerlijke ongehoorzaamheid.

Per saldo: structurele wijzigingen in of vanuit de AWBZ zijn noodzakelijk, zullen nog lang duren én kunnen afleiden van werkelijk benodigde veranderingen. Beweging is NU al nodig. ‘Zorg in Eigen Hand’ heeft hier wat mij betreft vandaag goede inspiratie en energie gebracht. Wilt u meedoen, hebt u ideeën? Ik ben heel benieuwd.

Reageer » | Actualiteit, Politiek en beleid, Samenwerking | Permalink
Geplaatst door Hugo van den Beld

Tweede Kamer moet nog wennen aan de nieuwe realiteit

11 november 2010

Dit bericht zag ik zojuist op Teletekst. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil de rollator in het basispakket houden. Ik begrijp de goede bedoelingen. Maar: het is nu óók zaak om als samenleving het juiste signaal te geven: de komende jaren zal iedereen er in ons land helaas, linksom of rechtsom, méér geld aan zorg en zorggerelateerde zaken gaan uitgeven. Daarbij is ‘de rollator’ nog een heel bescheiden eigen uitgave, die óók staat voor ‘eigen verantwoordelijkheid nemen’. En als de rollator voor €59 ook nog eens bij de Blokker te koop is, dan zie ik geen reden voor de meerderheidswens van de Tweede Kamer. Die moet duidelijk nog wennen aan de uitdagingen van vandaag en morgen.

Reageer » | Actualiteit, Politiek en beleid | Permalink
Geplaatst door Hugo van den Beld

Onduidelijkheid nieuwe kabinet zorgt voor afbrokkeling ouderenzorg

11 oktober 2010

Het concept gedoog- en regeerakkoord kent ‘de ouderenzorg’ een aparte plaats toe. Het is natuurlijk mooi dat er -in eerste aanleg- € 1 mld bij komt, maar een echte visie voor de toekomst ligt er niet. En die is nu juist zo belangrijk: zodat mensen weten of en hoeveel ze zelf moeten gaan ‘sparen’ voor hun toekomstige zorg. En zodat zorgaanbieders, banken, investeerders, woningcorporaties en (gemeentelijke) overheden óók weten waar ze aan toe zijn. Door blijvende onduidelijkheid wil geen enkele van deze partijen iets doen, waardoor de ouderenzorg steeds verder afbrokkelt. Daar kan die ene miljard die er nu bijkomt helaas niets aan doen.

Reageer » | Actualiteit, Politiek en beleid | Permalink
Geplaatst door Hugo van den Beld

Crisis biedt kansen voor zorg en wonen

1 maart 2010

Bron: Financieel Dagblad, 1 maart 2010, p.7, door Hugo van den Beld en Dave van Zalk

De economische crisis en voortdurende financiële onzekerheid voor zorgaanbieders dwingen woningcorporaties en zorgaanbieders om beter samen te werken. Partijen kunnen dan snel meer woonzorgvastgoed voor ouderen realiseren als de economie weer aantrekt. Dus moeten zij juist nu investeren in de onderlinge samenwerking.

Nederland stevent af op een groot tekort aan huisvesting voor ouderen. Dat komt mede doordat woningcorporaties en zorginstellingen onvoldoende met elkaar samenwerken en elkaars belangen niet begrijpen. De bouw van goede huisvesting voor ouderen komt hierdoor nauwelijks van de grond. Betere samenwerking is vereist om het dreigende tekort af te wenden.

Op dit moment zijn er 2,5 mln 65-plussers in Nederland. In 2025 is dat aantal gegroeid naar 3,7 mln en in 2040 kent ons land maar liefst 4,5 mln 65-plussers, ofwel 25% van onze bevolking. Het aantal mensen met dementie stijgt met 65% tot 2025. Daarnaast heeft 12% van de Nederlandse bevolking een matige tot ernstige lichamelijke beperking.

Kleinschaligheid van wonen en zorg, kwaliteit, keuze en differentiatie van het aanbod zijn steeds meer gewenst en vragen om transformatie van een sector. Vanaf 2004 zouden volgens berekeningen van de ministeries van VWS en Vrom minstens 45.000 extra woningen per jaar specifiek voor mensen met een zorgvraag moeten worden gebouwd. Ondanks onenigheid over deze getallen, zijn alle betrokken partijen het erover eens dat overal in ons land een forse opgave ligt om tot meer geschikte woningen te komen. Sinds 2004 zijn in totaal per jaar niet meer dan 80.000 nieuwe woningen gebouwd. Daarmee is het vrijwel uitgesloten dat genoeg woonzorgvastgoed is gerealiseerd.

Een groeiende transparantie en professionalisering van toezicht en besturing vragen om strategisch handelen bij samenwerking. Tot op heden komen deze vaak toevallig en vanuit persoonlijke relaties tot stand. Veel winst valt te behalen door te investeren in keuze van samenwerkingspartners en de vormgeving van de samenwerking. Ook moeten beide partijen ervoor zorgen dat medewerkers op alle niveaus voldoende kennis en samenwerkingsvaardigheden hebben.

Dat vraagt de nodige inspanning. Gelukkig biedt het huidige economische klimaat uitkomst. Immers, met het stilvallen van bouwinitiatieven is het juist nu de tijd om het thema samenwerking serieus op te pakken. Geen beter moment dan nu om te investeren in samenwerking voor wonen en zorg.