Hugo van den Beld

Aan de (plaatsvervangend) leden van de
Vaste Commissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Tweede Kamer der Staten Generaal
Postbus 20018
2500 EA DEN HAAG

Den Haag, 9 mei 2011

Open brief: kies voor toekomstbestendige ouderenzorg

Geachte volksvertegenwoordigers,

Wilt u de ouderenzorg in de toekomst goed regelen? U vervult binnenkort een sleutelrol om dat mogelijk te maken. Mag ik u via deze brief alstublieft vragen om structurele en kamerbrede keuzes?

Deze maand komt staatssecretaris Veldhuijzen Van Zanten-Hyllner met een programmabrief, als uitwerking van haar brief van 28 januari 2011 ‘Vertrouwen in de zorg’. In de januaribrief schrijft ze dat ze de langdurige zorg op orde wil krijgen: de kwaliteit van zorg moet beter, we moeten de eigen kracht van burgers meer benutten en een vangnet bieden voor mensen die het nodig hebben. Ook wil de staatssecretaris “de grenzen aangeven wat wij als samenleving collectief betalen”.

De vergrijzing is een fantastisch resultaat van onze welvaart. Tegelijkertijd zijn de gevolgen ingrijpend en tegenwoordig goed bekend. Het aantal 80-plussers verdubbelt tot 2030, de kosten van ouderdomsziekten stijgen met 2,5% per jaar, terwijl we te weinig mensen hebben die in de zorg werken. Het is daarom onvermijdelijk om ingrijpende keuzes over de collectieve bekostiging van de ouderenzorg te maken. Het móet drastisch anders.

Als de collectieve lasten voor de ouderenzorg draagbaar moeten blijven en we de kwaliteit op peil willen houden, zijn er slechts een paar oplossingen: minder mensen kunnen gebruik maken van voorzieningen die de overheid vergoedt en mensen moeten meer zelf betalen en/of zelf doen. Dat zijn we in Nederland niet gewend: de toegang beperken en via private middelen de ouderenzorg op peil houden! Dat is -helaas- pijnlijk en lastig. De kans op politieke en maatschappelijke verontwaardiging is daarom groot.

Echter, als geïnformeerde leden van de Tweede Kamer kunt u leiderschap tonen. Door níet partijpolitiek te reageren en níet voor de korte termijn te kiezen. Het is aan u om de realiteit te onderkennen. Hoe langer we wachten met structurele oplossingen, hoe minder goed mensen en organisaties zich kunnen voorbereiden en hoe pijnlijker toekomstige keuzes worden. En andersom: hoe eerder u keuzes maakt, hoe groter de kwetsbaarste groep die blijvend op overheidssteun kan rekenen!

Daarbij werken een aantal zaken in het voordeel. De gemiddelde pensioenen en vermogens stijgen de komende jaren aanzienlijk. Er zijn grote verschuivingen in vrijetijd- en bestedingspatronen denkbaar. Ook zijn spaar- en verzekeringsvormen voor toekomstige generaties ouderen goede oplossingen en zijn er in ons land al diverse nieuwe initiatieven die de eigen kracht van mensen ondersteunen.

Kortom: als de staatssecretaris binnenkort voorstelt om minder mensen toegang tot collectief gefinancierde ouderenzorg te verlenen, ondersteun die richting! Die is immers niet te vermijden. En richt uw politieke keuzes op de voorwaarden, de overgangstermijnen, de fiscale ondersteuning en de acceptatie van dit nieuwe beleid in de samenleving. Daarmee maakt u de ouderenzorg toekomstvast.

Als politicoloog volg ik politiek en beleid op dit terrein al meer dan twintig jaar. Ik ben ongebonden en beschouw het haast als mijn burgerplicht u deze brief te schrijven. Mocht u nu of later van gedachten willen wisselen met mij, dan ben ik daartoe uiteraard graag bereid.

Ik wens u veel wijsheid toe,

Met vriendelijke groet,

Hugo van den Beld

cc: Staatssecretaris mevrouw Veldhuijzen Van Zanten-Hyllner

> Download: Open brief leden Vaste Kamercommissie VWS 9 mei 2011