Financiële beperkingen bij gemeenten en woningcorporaties, een sterke vergrijzing van onze bevolking en de extramuralisering van de langdurige zorg maken het noodzakelijk om te zoeken naar efficiënte en effectieve oplossingen voor ouderen en andere kwetsbare mensen in wijken, buurten en dorpen. De realisatie van ‘woonservicegebieden’ kan daarbij een belangrijke rol spelen, gericht op fysieke, sociale en persoonlijke interventies.
> Zie ook de overzichtspagina woonservicegebieden
> Is de Algemene Periodieke Keuring Woonservicegebieden iets voor u?
Wat zijn woonservicegebieden?
Het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg omschrijft woonservicegebieden als een wijk in een stad of dorp waar kwetsbare mensen zoals ouderen en gehandicapten zo zelfstandig mogelijk wonen. Binnen zo’n wijk is sprake van wonen, welzijn en zorg op maat, variërend van aanpassingen aan de woning tot 24-uurszorg. Het is een gewoon woongebied waarin de zorg beslist niet domineert. Er is sprake van integrale zorg- en dienstverlening, georganiseerd in multifunctionele wijkcentra. Er zijn levensloopgeschikte woningen en een woonomgeving met een goed voorzieningenniveau. Woonservicegebieden worden ook wel woonzorgzones, woonservicezones, inclusieve wijken of levensloopbestendige gebieden genoemd en vormen vaak een instrument om de leefbaarheid te vergroten.
Woonservicegebieden anno nu
Woonservicegebieden kennen een inhoudelijk en een procesmatig element. Inhoudelijk gaat het tegenwoordig over drie elementen:
- fysieke voorzieningen, gericht op de woningvoorraad en andere ‘gebouwelijke’ elementen en de leefbaarheid, veiligheid en toegankelijkheid van de omgeving
- sociale voorzieningen, gericht op een integraal aanbod van informatie, diensten, welzijn en zorg. Waarmee bewoners een comfortabel, veilig gevoel in hun eigen leefomgeving krijgen. En er zo mogelijk instellingszorg voorkomen of uitgesteld kan worden door de beschikbaarheid van 24-uurs onplanbare zorg
- voorzieningen gericht op zelf- en samenzorg: faciliteiten en impulsen die bewoners stimuleren om zo veel en zo lang mogelijk vanuit de eigen kracht, zelfstandig en/of samen met andere (wijk)bewoners de eigen ondersteuningsvraag te beantwoorden zonder de inzet van kostbare professionele zorg
De vrijblijvendheid voorbij
Onderzoek en praktijk leren dat het niet eenvoudig is om effectieve woonservicegebieden te realiseren. Er zijn vaak veel partijen bij betrokken, mogelijkheden om investeringen in tijd en geld te plegen zijn vaak beperkt, fysieke ontwikkelingen vragen veel voorbereiding en woonservicegebieden betreffen voor velen ‘complexe materie’. Bovendien zijn mededingingsregels van toepassing en is er sprake van ‘schotten’ tussen bekostigingssystemen. Daardoor duurt het vaak lang voordat een woonservicegebied tot stand is gebracht en kunnen vraagtekens gesteld worden bij de effectiviteit ende verhouding tussen investeringen en opbrengsten. Anno nu willen partijen ‘de vrijblijvendheid voorbij’. Gemeenten en woningcorporaties zien de noodzaak van woonservicegebieden, maar willen duidelijkheid over aanpak en rendement.
Woonservicegebieden in actie
Woonservicegebieden kunnen -juist in deze tijd- een meerwaarde hebben. Aandacht voor inhoud én proces, diversiteit en lokale omstandigheden zijn daarbij onontbeerlijk. Net zoals kennis van actuele ontwikkelingen en het maken van onderbouwde, afgewogen en afgestemde keuzes die gericht zijn op resultaat. Hierin werk ik samen met RIGO Research en Advies in Amsterdam. Samen beschikken we over langjarige ervaring bij het onderzoek naar en de ontwikkeling en evaluatie van woonservicegebieden in heel Nederland. We hebben expertise ontwikkeld bij de toepassing van specifieke instrumenten rond onder andere gebiedselectie, behoefte-onderzoek, effectmeting, woningmarktonderzoek, partnersearch en het proces van samenwerking.
[...] Zie ook mijn visie op woonservicegebieden [...]